Fransen eten croissants... of toch niet helemaal
In een bakkerij in een klein stadje hoorden we dit vrolijke gesprek.
"En wat wordt het voor u?", vroeg de bakker aan de dame voor mij in de rij.
"Twee donuts en een croissant," antwoordde de klant zonder blikken of blozen, met de klemtoon precies verkeerd.
"Zal ik het in één zakje doen?", wilde de verkoopster de bestelling verduidelijken.
"Ach, ze vechten heus niet met elkaar," grapte de klant.
De croissant is natuurlijk de grootste kop van jut van allemaal, arme stakker. Of hij nu wordt uitgesproken als het grappig bedoelde "krwasant", het zogenaamd verfijnde "kroasan" of het ronduit boerse "kroesant", geen van die varianten doet de croissant recht.
- doughnut (donut) - dòhnat
- croissant - kwasán
Uitspraak van Spaanse woorden - jamón, paella, salchichón enz.
We weten er wel iets van, van het lastige leven van vreemde woorden, want we hebben zelf een van de minst praktische bedrijfsnamen uit de geschiedenis gekozen. We hanteren twee uitspraakstrategieën:
Praten we met de belastingdienst, de sociale zekerheid, de douane, de politie of cipiers, kortom met iedereen die geen flauw benul heeft van chamón, dan stellen we ons onbeschaamd voor: goedendag, hier de heer of mevrouw die en die, firma Jamón.
Hebben we daarentegen een chef-kok, een wijnbouwer of een fijnproevende klant aan de lijn, dan schakelen we uiteraard over op de correcte Spaanse uitspraak chamón, anders zouden we voor domoren doorgaan, dat spreekt vanzelf.
Sommige van onze klanten hebben echter toch kleine moeite met andere woorden. Het ergst is het gesteld met paella, die mensen gewoon uitspreken zoals ze het zien geschreven staan. Hetzelfde overkomt het arme salchichón, dat eigenlijk als "salsjisjon" zou moeten worden geschreven om zo te klinken als het bij ons vaak wordt uitgesproken.
Laten we dus de correcte uitspraak op een rijtje zetten van de woorden waarin het vaakst wordt misgegaan:
Eten:
- jamón = chamón
- paella = paeja
- gazpacho = gaspatsjo
- salmorejo = salmorecho
- salchichón = saltsjitsjón
- chorizo = tsjorieso
- tapas = tapas (dat is makkelijk)
- cecina = sesina
- cabecera = kabesera
Steden:
- Barcelona = Barselona
- Valencia = Balensia
- Marbella = Marbeja
De belofte van de amuse
Tot slot nog een herinnering aan een recent bezoek aan een restaurant in de Ardennen. In een zaak die nog maar net open was, waarschuwde de bediening ons dat we langer op ons eten zouden moeten wachten. Daar waren we niet blij mee, tot de gerant ons geruststelde: "Geen zorgen, ik breng u dadelijk een amuse!" Zijn woord hield hij uiteindelijk maar half. We wachtten inderdaad lang op ons eten, terwijl de gerant ons nooit met een amuse-bouche vereerde. Onderweg naar huis vroegen we ons af of dat misschien gewoon een slimme truc van hem was. Je biedt ontevreden gasten ter geruststelling gratis niet-bestaande dingen aan zoals een amuse, een vlaai van het huis, een digestief van de zaak enzovoort, en zo dek je jezelf perfect in voor het geval je uiteindelijk toch niets brengt.
Nu we toch bezig zijn met schoolmeesterij, voegen we er nog het goede oude gnocchi en bouillabaisse aan toe.
- amuse-bouche - amuuz boesj
- gnocchi - njoki
- bouillabaisse - boejabès