We zouden waarschijnlijk op Mars moeten wonen om te ontsnappen aan de alomtegenwoordige cultus van schoonheid en een gezond lichaam. Oké, gezond zijn is fijn, en slank zijn eigenlijk ook. Maar probeer dat maar eens te vertellen aan iemand die zijn tiende dieet achter de rug heeft en tijdschriften met nieuwe bikinitrends elk jaar ongeopend bij het oud papier zet. Omdat het thema gezondheid en slankheid op de een of andere manier ook met ons vakgebied te maken heeft, hebben ook wij besloten een kleine vergelijkende test te doen. Hoe zou vetrijk vlees het afleggen tegen groente?
We wilden jamón inzetten in dit voedingsduel, wat had u anders verwacht, en er iets zinnigs tegenover zetten. Een boterham met vleessalade, uitgedroogde hesp en een eitje knock-out slaan zou ons niet interesseren, we zijn tenslotte geen sadisten en zochten een eerlijker gevecht. Ons uitgangspunt bij de keuze was: een kleine snack, direct serveerbaar, zonder koeling nodig, dus te eten bij het kampvuur of in de kano, een lekkernij bij wijn, bier, jenever...
Onze kandidaat, de gedroogde vleesdelicatesse, wordt in Spanje het vaakst in bars gegeten, net bij dat glas wijn. Bij ons vonden we in de lage landen geen betere lokale kandidaat dan groentechips, de topper van elk café of feestje. Afgezien van amandelen en olijven, die hier gewoon niet in het wild groeien, kwamen we eigenlijk op niets anders massaal verspreids uit.
En omdat de test zo scherp mogelijk moest zijn, kozen we een product op de top van zijn populariteit met één verbindende ingrediënt. Ja, het ging om groentechips met rode biet en selder, met zeezoutsmaak. En hoe liep het af?
Vergelijking van de samenstelling van jamón ibérico en groentechips
| Jamón ibérico de cebo | groentechips rode biet & selder | |
|---|---|---|
| Energiewaarde per 100 g | 330 kcal | 511 kcal |
| Vetten | 21,3 % | 38,3 % |
| - waarvan verzadigde vetzuren | 41,5 % | 18,7 % |
| Koolhydraten | minder dan 0,1 % | 22,7 % |
| - waarvan suikers | minder dan 0,1 % | 20,5 % |
| Eiwitten | 34,5 % | 6,01 % |
| Vezels | 0,1 % | 25,59 % |
| Natrium | 1,16 % | 1,87 % |
De uitslag?
De chips zijn dan wel van groente, maar het frituren in olie samen met het hoge suikergehalte maakt er duidelijk een grotere calorieënbom van dan we hadden verwacht. Ze bevatten mogelijk verrassend genoeg 17% meer vet dan jamón ibérico. Het voordeel van de chips is dat ze een groter aandeel onverzadigde vetzuren hebben, maar in het totale vetgehalte betekent dit dat, terwijl jamón 8,6% verzadigd vet bevat, de chips daar met ongeveer 7,2% niet veel op achterblijven. Suiker zouden de chips het liefst uit de tabel schrappen, want ze zitten er vol mee, terwijl jamón helemaal geen suiker bevat. Op het gebied van vezels doen de chips het aanzienlijk beter, want die heeft jamón om begrijpelijke redenen helemaal niet. Dat wordt echter gecompenseerd door superieure eiwitten, die door de langdurige eiwitafbraak (proteolyse) tijdens het rijpen van jamón veel beter verteerbaar worden dan bij gewoon vlees. Het natrium- (zout-)gehalte ligt bij de chips ruim 60% hoger dan bij jamón. En de conclusie? Uit respect voor de groentechips zullen we het daar liever bij laten.
opm. En dan hebben we, bij gebrek aan voldoende gegevens over groentechips, ook nog de vraag naar vitaminen en mineralen buiten beschouwing gelaten. Jamón bevat namelijk de vitaminen B1, B2, B3, B6, E en vitaminen uit de D-groep, en is bovendien een natuurlijke bron van ijzer, calcium, fosfor, zink en magnesium.